Top.Mail.Ru

Вести. Аланийы хабæрттæ

Дзæуджыхъæуы реставраци кæнынц скульптурон композици "Æххæстбарджын минæвæрттæ ус-паддзахмæ" • Выпуск 18 апреля 2026 года
Программа, 2022
Россия
Новостные, общественно-политические

5 сезонов, 942 выпуска по 16 мин

Дзæуджыхъæуы Намысы мемориалы реставраци кæнынц скульптурон композици "Æххæстбарджын минæвæрттæ ус-паддзахмæ". Ацы цыртдзæвæн нысан кæны, Ирыстон Уæрæсейы хыгъдмæ куы бацыд, уыцы ахсджиаг историон цау. Егъау цалцæг дзы нæ уыд 2005-æм азæй – куы байгом, уæдæй фæстæмæ. Специалисттæ сыгъдæг кæнынц зæронд хуыдтытæ, полировкæ кæнынц дур, сног кæндзысты бронзæ уæлцъар. Бæлвырддæр радзурдзæн Хъайтмазты Дзерассæ. Реставрацийы сæйраг къæпхæны агъоммæ цæттæгæнæн куыст  райдыдта къуырийы размæ. Специалисттæ сбæрæг кодтой конструкцийы лæмæгъ бынæттæ. Куыд зæгъынц, афтæмæй рæстæг гранитон плитатыл нæ бацауæрста. Хъыгдардбаййафæг дуртæ ног кæндзысты æмæ сæ сфидар кæндзысты. Зæронд элементты ахæм фиксаци баххуыс кæндзæн конструкци фæтыхджындæр кæнын. Скульптурæ йæхæдæг конд у бронзæйæ. Уымæ дæр бæстонæй базилдзысты. Реставраторты хæс у композици йæ райдиан хуызмæ æрыздахын. Уый бахъахъхъæндзæн цыртдзæвæны элементтæ донæй. Æппæт куыстытæ конд цæуынц къухæй – бирæ лыстæг хæйттæ домынц сæрмагонд ахаст. Ацы куыстытæ сты Намысы мемориалы реставрацийы дыккаг къæпхæн. Скульптурон композици «Æххæстбарджын минæвæрттæ ус-паддзахмæ» сног кæндзысты муниципалон программæ «Культурæйы райрæзт»-мæ гæсгæ. Фæрæзтæ радих кодтой горæты бюджетæй. Мемориалон комплекс байгом кодтой 2005-æм азы. Уæдæй фæстæмæ дзы егъау цалцæг нæ уыд. Территорийы ис цалдæр цыртдзæвæны. Сæ фылдæр баст сты Фыдыбæстæйы Стыр хæсты ахсджиаг цаутимæ. Æрвылаз ам дидинджытæ сæвæрынц Æнусон арты цур, арæзт фæцæуынц мысæн мадзæлттæ. Уæдæ горæты цæрджытæн æмæ республикæйы уазджытæн дæр, ацы бынат уарзон у. Уæлдай цымыдисаг адæмæн у мемориалмæ бацæуæн къорд «Ус-паддзах æмæ æххæстбарджын минæвæрттæ». Уæрæсейы хыгъдмæ официалон æгъдауæй Ирыстон бацыд 1774-æм азы. Указ бафыста ус-паддзах – Екатеринæ Дыккæгæм. Спектакль «Хæхты минæвæрттæ», реж. Уалыты Гиви Уæвгæ, ацы хъуыддаг райдыдта зынгæ раздæр. 18-æм æнусы астæу ус-паддзах Елизаветæйы цур. Сæрмагондæй уымæн лæвæрд æрцыдысты æууæнчы гæххæттытæ. Дзæуджыхъæу Уыцы цаутæй скультурон композицийы цы æвдыст ис, уый æвзæрын кæны быцæутæ республикæйы цæрджытæм, куыд кæцы паддзахыл ныхас цæуы, уый дæр. Уæвгæ, историкты ныхæстæм гæсгæ, цыртдзæвæн æвдисы, хицæн эпизод нæ, фæлæ ахсджиаг историон цау, æмтгæй райсгæйæ. Минæвæртты фæндаг ус-паддзахмæ æвдыст цæуы барельефы – ис сæйраг фембæлды алыварс. Сюжеты бындуры та ис Дзанайты Азанбеджы ныв. Хуыйны «Ирон минæварад Петербурджы». Бирæтæн зындгонд нæу, фæлæ ам дæр ис чысыл рæдыд. 9-æм майы та Намысы мемориалы уазджытæ ногæй фендзысты «Ус-паддзахы æмæ æххæстбарджын минæвæртты» ноггонд хуызы. Кæд республикæйы дæргъвæтин рæстæг къæвдатæ уыд, уæддæр уый куыстыты æмгъуыдыл нæ фæзындзæн, зæгъынц реставратортæ. Зæрдæ æвæрынц, алцыдæр афоныл кæй сæххæст кæндзысты, уымæй.

Выпуски
2026
2025
2024
2023
2022
2026
2026
Ещеинтересное
Сюжеты
Челæхсаты Магрезы куыстыты равдыст байгом Цæгат Ирыстоны Национ музейы галерейы
Челæхсаты Магрезы куыстыты равдыст байгом Цæгат Ирыстоны Национ музейы галерейы
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Ирон академион театр æнтыстджынæй йæхи равдыста Симферополы
Ирон академион театр æнтыстджынæй йæхи равдыста Симферополы
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Дзæуджыхъæуы дыууæ боны цæуы республикон конкурс "Иры фидæн"
Дзæуджыхъæуы дыууæ боны цæуы республикон конкурс "Иры фидæн"
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Коккаты Людмилæ сси Æппæтуæрæсеон конкурс "Хъæуы постхæссæг"-ы финалист
Коккаты Людмилæ сси Æппæтуæрæсеон конкурс "Хъæуы постхæссæг"-ы финалист
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Дзæуджыхъæуы арæзт æрцыд цымыдисаг ахуырадон проект
Дзæуджыхъæуы арæзт æрцыд цымыдисаг ахуырадон проект
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Цæгат Ирыстоны цæуы профессионалон арæхстдзинадæй национ чемпионаты æвзарæн къæпхæн
Цæгат Ирыстоны цæуы профессионалон арæхстдзинадæй национ чемпионаты æвзарæн къæпхæн
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 14.05.2026
Мæздæджы районы ацыд регионты хсæн турнир эстетикон гимнастикæйæ "Ирыстоны æвзонгдзинад"
Мæздæджы районы ацыд регионты хсæн турнир эстетикон гимнастикæйæ "Ирыстоны æвзонгдзинад"
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 13.05.2026
Йæ юбилей бæрæг кæны Ирыстоны æмæ бæстæйы иннæ регионты цæрджыты уарзон актрисæ æмæ зарæггæнæг Медойты Светланæ.
Йæ юбилей бæрæг кæны Ирыстоны æмæ бæстæйы иннæ регионты цæрджыты уарзон актрисæ æмæ зарæггæнæг Медойты Светланæ.
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 13.05.2026
Информацион программæ «Вести»-йыл абон æххæст кæны 35 азы
Информацион программæ «Вести»-йыл абон æххæст кæны 35 азы
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 13.05.2026
Цæгат Ирыстоны райдыдта профессионалон арæхстдзинадæй национ чемпионаты æвзарæн къæпхæн, йе нæниздзинад хъыгдард кæмæн у, ахæм адæмы хсæн
Цæгат Ирыстоны райдыдта профессионалон арæхстдзинадæй национ чемпионаты æвзарæн къæпхæн, йе нæниздзинад хъыгдард кæмæн у, ахæм адæмы хсæн
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 13.05.2026
РЦИ-А сæргълæууæг Сергей Меняйлойы разамындæй ацыд æрвылкъуырион аппаратон æмбырд
РЦИ-А сæргълæууæг Сергей Меняйлойы разамындæй ацыд æрвылкъуырион аппаратон æмбырд
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 13.05.2026
Фарфор куыд аивады хуыз. Ацы темæйыл æрныхас кодтой национ наукон библиотекæйы
Фарфор куыд аивады хуыз. Ацы темæйыл æрныхас кодтой национ наукон библиотекæйы
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 12.05.2026
Хæзныдоны уыд æрвылазон бæхты-спортивон турнир. Арæзт æрцыд Фыдыбæстæйы Стыр хæсты ветеранты – æмхъæуккæгты ном ссарынæн
Хæзныдоны уыд æрвылазон бæхты-спортивон турнир. Арæзт æрцыд Фыдыбæстæйы Стыр хæсты ветеранты – æмхъæуккæгты ном ссарынæн
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 12.05.2026
Дзæуджыхъæуы байгом æрвылазон патриотон равдыст "Уæлахизмæ фæндаг"
Дзæуджыхъæуы байгом æрвылазон патриотон равдыст "Уæлахизмæ фæндаг"
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 12.05.2026
Ирон литературæйы музейы арæзт æрцыд Калоты Хазбийы номарæн изæр
Ирон литературæйы музейы арæзт æрцыд Калоты Хазбийы номарæн изæр
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 12.05.2026
Мæздæджы районы Комаровойы хъæуы кадджын уавæры байгом кодтой цыртдзæвæн 223-æм мысанæхсæн азербайджайнаг дивизийы 18 æфсæддонæн
Мæздæджы районы Комаровойы хъæуы кадджын уавæры байгом кодтой цыртдзæвæн 223-æм мысанæхсæн азербайджайнаг дивизийы 18 æфсæддонæн
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 12.05.2026
Цæгат Ирыстоны æфсæддон комиссарады райдыдта акци "СВОя история"
Цæгат Ирыстоны æфсæддон комиссарады райдыдта акци "СВОя история"
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 08.05.2026
Мариинаг театры дзæуджыхъæуккаг филиалы арæзт æрцыд егъау аивадон мадзал - балет "Граф Монте-Кристо"-йы премьерæ
Мариинаг театры дзæуджыхъæуккаг филиалы арæзт æрцыд егъау аивадон мадзал - балет "Граф Монте-Кристо"-йы премьерæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 08.05.2026
Цæгат Ирыстоны цæуы «Фыдыбæстæ Хъахъхъæнджыты» фонды патриотон акци «Уæлахидзауты фæдонтæ»
Цæгат Ирыстоны цæуы «Фыдыбæстæ Хъахъхъæнджыты» фонды патриотон акци «Уæлахидзауты фæдонтæ»
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 08.05.2026
Офицерты хæдзары уыд кадджын мадзал
Офицерты хæдзары уыд кадджын мадзал
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 08.05.2026
Эфир от 07.05.2026
Эфир от 07.05.2026
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 07.05.2026
Хæзныдоны ацыд æмдзæвгæтæ аив кæсыны традицион конкурс æмæ футболон турнир Уæлахизы боны кадæн
Хæзныдоны ацыд æмдзæвгæтæ аив кæсыны традицион конкурс æмæ футболон турнир Уæлахизы боны кадæн
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 07.05.2026
Мæскуыйæ Дзæуджыхъæумæ ссыдысты Андрей Днепровскийы номыл æвзонг денджызон фистæгæфсæддонты клубы чи хъомыл кæны кадеты
Мæскуыйæ Дзæуджыхъæумæ ссыдысты Андрей Днепровскийы номыл æвзонг денджызон фистæгæфсæддонты клубы чи хъомыл кæны кадеты
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 07.05.2026
Цæгат Ирыстонмæ Мæскуыйæ сластой Сырх Фæзы æнусон арты цæхæр
Цæгат Ирыстонмæ Мæскуыйæ сластой Сырх Фæзы æнусон арты цæхæр
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 07.05.2026
Спорты галуан "Манеж"-ы уыд спортивон хъæбысхæсты фестиваль Дзæуджыхъæуы сæргълæууæджы призтæ рамбулыныл
Спорты галуан "Манеж"-ы уыд спортивон хъæбысхæсты фестиваль Дзæуджыхъæуы сæргълæууæджы призтæ рамбулыныл
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026
Парти "Иугонд Уæрæсе"-йы æхсæнадон æххуысы штабы арæзт æрцыд шахмæттæй турнир "Уæлахизы цыд"
Парти "Иугонд Уæрæсе"-йы æхсæнадон æххуысы штабы арæзт æрцыд шахмæттæй турнир "Уæлахизы цыд"
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026
Ансамбль "Хæхты сывæллæттæ" райста гран-при æппæтадæмон конкурсы номинаци "Адæмон кафт"-ы
Ансамбль "Хæхты сывæллæттæ" райста гран-при æппæтадæмон конкурсы номинаци "Адæмон кафт"-ы
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026
Дзæуджыхъæуы исынц фысджыты номыл документалон цикл
Дзæуджыхъæуы исынц фысджыты номыл документалон цикл
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026
Кировы номыл хиды цæуы бронзæйæ конды домбайты реставраци
Кировы номыл хиды цæуы бронзæйæ конды домбайты реставраци
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026
Дзæуджыхъæуы кæронмæ æрхæццæ, ног светодиодон светофортæ æвæрыны куыст
Дзæуджыхъæуы кæронмæ æрхæццæ, ног светодиодон светофортæ æвæрыны куыст
Вести. Аланийы хабæрттæ
Вести. Аланийы хабæрттæ
Эфир от 06.05.2026